Kariyerimin çeşitli aşamalarında çok taraflı diplomaside görev yapan bir diplomat olarak, Türkiye’nin uluslararası konularda daima ilkeli ve sorumlu bir duruş sergilediğini yakinen müşahede ettim; bu yaklaşımın bizzat uygulayıcısı olma imkanına da sahip oldum. Milletler Cemiyeti’nden bu yana uluslararası barış ve güvenliğe katkı sağlamayı öncelik edinen, uluslararası sorunların barışçıl yollarla çözümünü esas alan ve küresel meselelerde her zaman akıl ve sağduyuyu önceleyen Türkiye’nin UNESCO çatısı altında da süren bu kararlı yaklaşımına hizmet etmekten memnuniyet duymaktayım.

Türkiye, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, Kasım 1945’te kurulan ve “Savaşlar insanların zihninde başladığına göre, barışın savunması da insanların zihninde inşa edilmelidir” ilkesini benimseyen UNESCO’nun kurucu üyelerinden biri olmuştur. Çağımızın getirdiği asimetrik tehditler karşısında, eğitim, kültür ve bilimin ortak anlayış ve uluslararası işbirliği temelinde korunması ve geliştirilmesi gerektiğini savunan Türkiye, UNESCO’nun görev alanı ve değerlerine bağlılığını her zaman sürdürmüştür.

Türkiye, UNESCO bünyesindeki çeşitli organlarda uzun yıllara dayanan aktif bir rol üstlenmiştir. Bu çerçevede, iki kez UNESCO Genel Konferansı Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Prof. Dr. Bedrettin Tuncel 1966–1968 yılları arasında 14. Genel Konferans Başkanlığını, Büyükelçi Ahmet Altay Cengizer ise 2019–2021 yılları arasında 40. Genel Konferans Başkanlığını yürütmüştür.

Kasım 2025 itibarıyla Türkiye, UNESCO’nun karar alma organlarından biri olan Yürütme Kurulu’na üçüncü kez üst üste seçilmiştir.

Ulusal ve uluslararası düzeyde kültürel ve doğal mirasın korunmasına öncelik veren Türkiye, 2023–2027 dönemi için Dünya Miras Komitesi’ne seçilerek bu alandaki uluslararası sorumluluğunu güçlendirmiştir. Son olarak, Sardes Antik Kenti ile Bin Tepeler Lidya Tümülüsleri’nin Temmuz 2025’te Dünya Miras Listesi’ne kaydedilmesiyle birlikte, Türkiye’nin UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki alan sayısı 22’ye ulaşmıştır. Ayrıca Türkiye, Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde 32 unsurla temsil edilmektedir.

Eğitim alanında dijital teknolojilerin entegrasyonu başta olmak üzere çağın gerekliliklerine hızla uyum sağlayan Türkiye, Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi hedeflerine ulaşılması yönünde istikrarlı çabalarını sürdürmekte ve bu kapsamda geliştirdiği iyi uygulamaları UNESCO öncelikleriyle uyumlu biçimde uluslararası toplumla paylaşmaktadır.

Bilim alanında da aktif bir tutum izleyen Türkiye, Temmuz 2025’te UNESCO Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu Yürütme Kurulu’na iki yıllık bir dönem için yeniden seçilmiştir. Bu çerçevede Türkiye, sağlıklı ve sürdürülebilir okyanus ekosistem hizmetlerinin geliştirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadele çabalarının güçlendirilmesi, deniz ve okyanus kaynaklı tehlikelere yönelik erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve deniz bilimleri alanında küresel bilginin artırılması yönündeki hedefleri desteklemeye devam etmektedir.

Bunun yanı sıra, Birleşmiş Milletler’in “entelektüel ajansı” olarak nitelendirilen UNESCO, kültür, eğitim, bilim ve iletişim alanlarında yıl boyunca yoğun bir çalışma takvimi çerçevesinde çok sayıda toplantıya ev sahipliği yapmakta; bu alanlarda geleceğe dönük, bilimsel temellere dayanan kararlar almaktadır.

Daimi Temsilciliğimiz, UNESCO’nun görev alanı kapsamında yürütülen çok taraflı süreçlere aktif biçimde katılım sağlamaktadır. Bu süreçler; çatışma bölgelerindeki durumların izlenmesi, kültürel varlıkların yasa dışı ticaretinin önlenmesi, sporda dopingle mücadele, yapay zeka etiği ve acil durumlarda eğitim gibi geniş bir yelpazede, hem bölgesel hem de küresel ölçekte önemli meseleleri kapsamaktadır. Bu çerçevede, ülkemizin ilgili kurum ve kuruluşlarıyla yakın işbirliği ve etkin eşgüdüm içinde çalışarak UNESCO’nun normatif ve programa faaliyetlerine Türkiye’nin katkılarını güçlü ve tutarlı bir şekilde yansıtmaktayız.

“İnsanlığın ortak refahına ve uluslararası barışa hizmet” vizyonuyla hareket eden Türkiye, UNESCO’nun sorumluluk alanındaki faaliyetlerde gençlerin aktif katılımına, toplumsal cinsiyet eşitliğine ve coğrafi denge ilkesine verdiği önemi her zaman gözetmektedir.

Görev sürem boyunca, ulusal makamlarımız ve UNESCO ile yakın işbirliği içinde Türkiye’nin önceliklerini ilerletmeye ve dünya barışına katkı sağlayacak her türlü çabaya destek vermeye kararlılıkla devam edeceğim.

Mustafa Yurdakul

Büyükelçi

Türkiye Cumhuriyeti UNESCO Daimi Temsilcisi